Een wachtwoord alleen is vaak niet meer genoeg om een account goed te beschermen. Daarom gebruiken steeds meer websites en apps een extra controle tijdens het inloggen. Dat heet tweestapsverificatie, ook bekend als 2FA. Je logt dan niet alleen in met een wachtwoord, maar bevestigt daarna ook dat jij echt degene bent die toegang probeert te krijgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld via een sms-code, een authenticator-app of een melding op je telefoon. DigiD, banken en verschillende webdiensten gebruiken deze methode al langer om accounts beter te beveiligen.
Bij tweestapsverificatie combineer je twee verschillende manieren van identificatie. Eerst vul je een wachtwoord in. Daarna volgt een tweede controle. Dat kan een tijdelijke code zijn die je ontvangt via sms of een code uit een app zoals Google Authenticator of Microsoft Authenticator. Sommige diensten gebruiken ook een vingerafdruk of gezichtsherkenning als extra stap.
Het idee daarachter is simpel. Iemand kan misschien je wachtwoord achterhalen via phishing of een datalek, maar zonder die tweede stap lukt inloggen meestal niet. DigiD gebruikt bijvoorbeeld een sms-code of de DigiD-app als extra controle tijdens het inloggen. Daarbij ontvang je een code van zes cijfers die maar kort geldig blijft.
Veel websites herkennen ook bekende apparaten. Log je opnieuw in vanaf je eigen laptop, dan hoef je soms geen extra code meer in te voeren. Gebruik je een nieuw apparaat of een onbekend netwerk, dan vraagt de dienst vaak opnieuw om verificatie.
Sms-verificatie is nog steeds populair. Daarbij ontvang je een code via sms die je moet invoeren na je wachtwoord. Dat werkt eenvoudig, maar sms is niet de meest veilige methode. Daarom stappen veel diensten over op authenticator-apps. Die apps genereren elke paar seconden een nieuwe code die alleen op jouw apparaat zichtbaar is.
Een andere vorm is een pushmelding op je telefoon. Je krijgt dan een melding met de vraag of jij probeert in te loggen. Met één tik keur je de poging goed of af.
Sommige systemen gebruiken ook biometrische gegevens zoals een vingerafdruk of gezichtsherkenning. Dat zie je vaak terug op smartphones en bankapps.
Een veelvoorkomend probleem is het verliezen van toegang tot de authenticator-app. Bijvoorbeeld wanneer iemand een nieuwe telefoon koopt zonder back-up van de codes. Daardoor kan inloggen lastig worden. Veel diensten raden daarom aan om herstelcodes veilig op te slaan of een reserveapparaat in te stellen.
Ook sms-codes komen soms niet aan. Dat kan te maken hebben met een verkeerd telefoonnummer, een storing of instellingen op de telefoon. DigiD adviseert in zulke gevallen om het telefoonnummer te controleren of tijdelijk een andere inlogmethode te gebruiken.
Daarnaast proberen oplichters soms gebruikers te misleiden met nep-sms’jes of telefoontjes waarin om verificatiecodes wordt gevraagd. Een echte organisatie vraagt nooit om een 2FA-code via de telefoon of e-mail.
Cybercriminelen richten zich vaak op accounts met persoonlijke gegevens, betaalinformatie of zakelijke data. Een extra verificatiestap maakt het lastiger om zomaar toegang te krijgen. Daarom gebruiken overheidsdiensten, scholen, banken en bedrijven steeds vaker tweestapsverificatie.
Voor gebruikers betekent het meestal een extra handeling tijdens het inloggen. Daar staat tegenover dat een account beter beschermd is wanneer een wachtwoord uitlekt of wordt geraden.
Tweestapsverificatie voegt een extra controle toe aan een account zonder dat het ingewikkeld hoeft te zijn. Vaak merk je er weinig van tijdens dagelijks gebruik, terwijl het wel een extra drempel vormt voor onbevoegde toegang. Vooral accounts met persoonlijke gegevens of betaalinformatie profiteren van zo’n extra beveiligingslaag.
